Sunday, August 30, 2026

TRÚC CHI Tôn Thất Kỳ: PHÚ XUÂN THÀNH HOÀI CẢM



Bao lần Hưng phế
Công hầu đế bá là ai
Giòng Hương đỉnh Ngự
Xanh xanh sông núi còn dài

Mây côi vòng cổ lũy
Nhạn lẻ vút kỳ đài
Hương Bình phong cảnh cũ
Tân chủ mấy lần thay

Nào ai ai tỉnh ai say
Được thua thua được vần xoay thế cờ
Nắng mưa núi nọ còn trơ
Đìu hiu lau lách lững lờ giòng kia

Lơ thơ mấy lá đi về
Một câu mái đẩy trăm bề cảm thương
Chinh chiến thiêu tàn cây đỉnh Ngự
Phong ba nhồi đục nước giòng Hương

Thành lở bồi hồi niềm cảm cựu
Sen tàn ngao ngán nỗi tang thương
Kỳ đài cờ đổi bao nhiêu lá
Ngũ Phụng lầu trơ nét đế vương

Vàng phai son nhạt thôi thôi vậy
Lăng tẩm rêu phong dáng vẫn Rồng
Một thời Chiêm quốc hai triều Nguyễn
Công hầu đế bá chuyện thành không.

Núi Ngự không cây người trước khóc
Sông Hương nhuốm máu lớp mình thương
Một lần tiêu thổ tàn cung điện
Bia miệng nghìn năm rủa lũ cuồng.

Ai thiêu? ai phá? ai làm sử?
Riêng Huế thầm đau giữa đấu trường
Trường Tiền đứt đoạn cầu ba nhịp
Hai bờ duyên nối chuyến đò ngang

E ấp bao tình mùa phượng đỏ
Mà cũng ngậm ngùi bao dở dang
Cồn xinh bến cũ đâu người cũ
Lỗi hẹn đò xưa không thấy sang.

Đâu rồi Vỹ Dạ đài trang trước
Thơ Hàn Mạc Tử mấy vần buông
Chuyện kể hàng cau cùng nắng mới
Lá trúc... người xưa ôi vấn vương

Hoa bắp có lay hồn trẻ dại
Gọi dùm cái tuổi chớm yêu đương
Đông Ba Gia Hội thuyền chi chít
Bát cạy lừng vang cả khúc sông

Quà ngon đủ vị bày xinh xắn
Chén dĩa con con sắc trộn hương
Một chiếc tròng con chè đủ thứ
Đêm hè ngọt miệng khách thừa lương.

Nước non nghìn dặm câu ly biệt
Đời sau nhỏ lệ khóc công nương
Tàu chạy kéo neo từ buổi ấy
Ai người ngùi cảm thân phế vương

Non nước chạnh lòng thương thiếu đế
Há đem thành bại luận anh hùng
Chèo văn lơ lớ kêu ma dậy
Tưởng hồn Chiêm Quốc múa trong sương

Đêm tàn bến Ngự tân hòa cổ
Thần tình điêu luyện giọng Minh Trang
Chan chứa bao tình phong cảnh Huế
Êm đềm nét nhạc Nguyễn Văn Thương

Cố đô thi xã bao vần điệu
Dìu dặt còn vương trên giòng Hương
Kính Chỉ, Thảo Am, Thúc Giạ Thị
Khóc cười dâu bể mấy triều vương

Tùng, Tuy hai phủ dù hoang phế
Thơ giá còn treo thất thịnh Đường.
Tao nhân mặc khách đâu đâu tá
Nào đâu hào kiệt đâu anh hùng

Hưng phế tồn vong vô hạn cảm
Thị phi thành bại ai người thương
Có chăng Linh Mụ chuông chiều sớm
Nhắc chuyện vô thường trên bến sương

Sớm chiều Linh Mụ hồi chuông
Nhịp đưa kim cổ lớp tuồng đổi thay
Buồn vui trời đất còn dài
Tấc riêng gửi Huế chút này còn lưa

Trúc Chi


(Trang 30, Tuyển Tập Nhớ Huế 1994)